Dlaczego jestem protestantem, a nie rzymskim katolikiem. Część 2 - Wystarczalność wiary - Wes Huff

 Wystarczalność wiary

Po drugie, wierzę w wystarczalność wiary. Protestanckie nauczanie o zbawieniu podkreśla, że dokonuje się ono wyłącznie przez wiarę.

Usprawiedliwienie — do którego powrócę później — jest rozstrzygającym momentem, w którym Bóg ogłasza człowieka sprawiedliwym, a człowiek rozpoczyna życie chrześcijańskie. Jest to rozumienie sądowe lub prawne. Bóg ogłasza wierzącego sprawiedliwym na podstawie jego wiary w Chrystusa.

Taka pozycja człowieka przed Bogiem wyklucza wszelkie ludzkie uczynki, w tym obrzędy religijne sprawowane za pośrednictwem Kościoła.

Perspektywa katolicka zasadniczo się od tego różni. Zamiast postrzegać usprawiedliwienie jako wydarzenie dokonujące się w określonym momencie, stanowisko rzymskokatolickie rozumie je jako trwający proces, zależny od łaski otrzymywanej przez uczestnictwo w życiu Kościoła, który stanowi skarbnicę zbawczej łaski.

Łaska funkcjonuje niemal jak substancja, która może być przekazywana różnymi kanałami. Urząd kościelny, ustanowione obrzędy, Msza, Eucharystia, chrzest i pozostałe sakramenty służą jako środki zbawczej łaski, stopniowo udoskonalające wierzącego i prowadzące go ku zbawieniu.

W rzymskim katolicyzmie usprawiedliwienie jest zatem ciągłym procesem, w którym Bóg czyni wierzących sprawiedliwymi przez wiarę wyrażającą się w uczynkach miłości, w tym przez uczestnictwo w sakramentach przekazujących łaskę. Usprawiedliwienie zostaje początkowo udzielone podczas chrztu i obejmuje uświęcenie całej osoby.

Należy podkreślić, że doktryna katolicka nie głosi zbawienia opartego wyłącznie na uczynkach. Zarówno protestantyzm, jak i rzymski katolicyzm potwierdzają, że zbawienie dokonuje się z łaski. Kluczowa różnica dotyczy sposobu otrzymywania łaski i tego, czego łaska dokonuje.

Pytanie brzmi, czy usprawiedliwienie jest wystarczającym, jednorazowym wejściem w życie chrześcijańskie, czy też oznacza nieustanne zmierzanie ku zbawieniu.

Rzymski katolicyzm łączy usprawiedliwienie z uświęceniem i odrodzeniem, wiążąc je z chrztem oraz sakramentami, przez które łaska zostaje wlana w człowieka. Usprawiedliwienie staje się w ten sposób współdziałaniem Bożej łaski i ludzkiego wysiłku, w którym wierzący — dzięki zasłudze Chrystusa i dobrym uczynkom — zasługują na życie wieczne.

Moim zdaniem właśnie tutaj przebiega zasadnicza granica między tymi dwiema tradycjami teologicznymi: w sposobie rozumienia natury i wystarczalności wiary w zbawieniu.

Stanowisko protestanckie głosi, że człowiek nie posiada żadnej wrodzonej zdolności, dzięki której mógłby w znaczący sposób przyczynić się do własnego zbawienia. Utracił bowiem wolność czynienia czegokolwiek, co podobałoby się Bogu. Widzimy to między innymi w Liście do Hebrajczyków 11:6 oraz w Liście do Rzymian 8:8.

Zbawienie musi więc w całości pochodzić od Chrystusa, a nie z ludzkiego wysiłku. Uznanie ludzkiej niemocy w połączeniu z wystarczalnością Chrystusa staje się fundamentem samej wiary.

Filip Melanchton w liście do Jana Brenza z 1531 roku wyjaśniał, że wiara usprawiedliwia nie dlatego, że stanowi w nas jakąś doskonałą cnotę, lecz dlatego, że „uchwytuje się Chrystusa”, który jest podstawą naszego przyjęcia przez Boga.

Podobne stanowisko zajmował inny reformator, Ulryk Zwingli. Rozumiał on wiarę jako przyjęcie przez człowieka, z łaski, odkupieńczego dzieła Chrystusa. Wiara pełni więc funkcję jedynego narzędzia zbawienia.

Tak przedstawiało się historyczne stanowisko protestanckie. Dla Kalwina prawdziwa wiara nie oznaczała niewiedzy, lecz poznanie Boga i Chrystusa. Nie była podporządkowaniem się władzy kościelnej, ale mocnym przekonaniem, że Bóg postępuje z nami jak łaskawy Ojciec, oraz pełnym ufności oczekiwaniem zbawienia.

Luter posługiwał się również obrazem oblubienicy zjednoczonej ze swoim oblubieńcem. Wiara jednoczy duszę z Chrystusem w taki sposób, że Chrystus bierze na siebie grzech, śmierć i potępienie wierzącego, a w zamian obdarza duszę swoją łaską, życiem i zbawieniem.

Luter oraz pozostali reformatorzy podkreślali, że usprawiedliwienie wyłącznie przez wiarę oznacza zbawienie będące w całości dziełem Boga, dokonanym jedynie z łaski i wyłącznie ze względu na Chrystusa.

Reformatorzy odróżniali swoje stanowisko od rzymskiego nauczania, zgodnie z którym wiara jest zaledwie jednym z elementów usprawiedliwienia, obok uczynków, sakramentów oraz oczyszczenia po śmierci.

Podkreślanie wystarczalności wiary oznaczało zatem jednoczesne odrzucenie zarówno ludzkiej zasługi, jak i konieczności instytucjonalnego pośrednictwa w usprawiedliwieniu.

Wierzę, że to, czego dokonał Jezus, było w pełni wystarczające. Usprawiedliwienie wierzącego dokonało się raz na zawsze. „Teraz więc nie ma żadnego potępienia dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie” — czytamy w Liście do Rzymian 8:1. Mogę z pełnym zaufaniem oprzeć swoje życie na tym wystarczającym dziele.