Co robić, gdy katastrofizujesz. A co, jeśli wydarzy się najgorsze?

A co, jeśli wydarzy się najgorsze? A co, jeśli się nie wydarzy!

Wszystko może się rozpaść. Twoje życie może się rozpaść — przynajmniej potencjalnie. Może wydarzyć się najgorsza z możliwych rzeczy. To możliwe. Technicznie rzecz biorąc — możliwe. I właśnie o tym nie potrafisz przestać myśleć. Ta myśl nieustannie tłucze ci się po głowie. Myśli pędzą. Próbujesz przeanalizować każdą możliwość, każdy możliwy rozwój wydarzeń, każdy zły scenariusz, żeby rozpoznać zagrożenie i móc ochronić siebie oraz tych, których kochasz. Przygotowujesz się na najgorsze, mimo że nic nie wskazuje na to, by najgorsze rzeczywiście miało się wydarzyć, ponieważ gdyby jednak do tego doszło, byłoby to nie do zniesienia. Krótko mówiąc — katastrofizujesz.

A gdy to wszystko dzieje się w twojej głowie, serce zaczyna bić szybciej, dłonie się pocą, a ciało przygotowuje się do działania. Być może rzeczywiście zaczynasz działać i próbujesz zapobiec wyobrażonej katastrofie. Dzwonisz do kogoś i przepraszasz. Próbujesz coś „naprawić”. Robisz badanie, żeby upewnić się, że nie jesteś chory. Doprecyzowujesz coś, co wcześniej powiedziałeś. Piszesz do kogoś, pytając go o zdanie. Być może przynosi ci to ulgę, a być może nie. Być może pozostaje ci po prostu siedzieć, czekać i zobaczyć, co Bóg dla ciebie przygotował.

Każdemu z nas od czasu do czasu zdarza się katastrofizować. Docierają do nas złe wiadomości i natychmiast wybiegamy myślami ku najgorszemu możliwemu scenariuszowi, żeby się na niego przygotować. Jest to pewien mechanizm przetrwania i stojąca za nim intencja nie jest sama w sobie całkowicie zła. Kiedy jednak paraliżuje nas i nie pozwala ruszyć dalej, kiedy wpędza nas w rozpacz, skłania do nieracjonalnych działań i każe zakładać najgorsze, w rzeczywistości odbiera nam zdolność do pokładania nadziei w Bogu i ufania Jemu oraz Jego obietnicom. Zamiast przybliżać nas do Boga i pomagać odzyskać zdrowe spojrzenie na sytuację, katastrofizowanie często prowadzi do paniki i prób samodzielnego uporania się ze swoimi lękami, o własnych siłach.

Najłatwiej byłoby mi teraz siedzieć tutaj i powiedzieć ci po prostu: „Musisz bardziej ufać Bogu”, kiedy usłyszysz jakieś niepokojące wieści i zaczniesz katastrofizować. Ale same słowa spływają wtedy po człowieku niczym rady przyjaciół Hioba. Dlatego powiem, co mam na myśli w praktyce.

Kiedy pojawia się jakaś natrętna myśl, nagle wzrasta niepokój i zaczynasz katastrofizować, zamiast z tym walczyć i zamiast rozważać wszystkie możliwe scenariusze, zaakceptuj, że z czysto technicznego punktu widzenia najgorsze rzeczywiście może się wydarzyć, a następnie skieruj uwagę z powrotem na to, co jest tu i teraz, modląc się i dziękując Bogu za to, że On jest suwerennym Panem tej sytuacji.

Oczywiście wymaga to praktyki. Nie chodzi jednak o to, by zaprzeczać, że najgorszy scenariusz jest możliwy. W większości przypadków najgorsze rzeczywiście jest możliwe. Tyle że jest mało prawdopodobne. To wytwór twojej niezwykle sprawnej wyobraźni, która w stanie lęku wypatruje zagrożeń, żeby zapewnić ci bezpieczeństwo. Dzięki, wyobraźnio!

Jest to również ćwiczenie się w pokładaniu nadziei w Bogu i ufaniu Mu. Czym innym jest powiedzieć: „Ufaj Bogu bardziej”. Ale właśnie tak wygląda większe zaufanie Bogu w praktyce. Ufasz Mu i odwracasz się od katastrofizowania, uznając swój lęk, powierzając go Bogu i kierując uwagę ku chwili obecnej. W 1 Liście Piotra 5:7 czytamy, abyśmy zrzucili na Chrystusa wszystkie nasze troski, ponieważ On troszczy się o nas. Właśnie w taki sposób uczymy się to robić.

Rzeczywistość jest taka, że w tym życiu spotkają nas straszne rzeczy. Niektórzy z nas stracą pracę, inni zachorują na raka, ktoś straci dziecko, a ktoś inny doświadczy niewierności współmałżonka. Rzeczy naprawdę się rozpadają. Ale to, co stanowi centrum, pozostaje niewzruszone. Bóg jest suwerenny, kocha cię i w jakiś sposób, pośród tego wszystkiego, działa dla twojego dobra. Nie musimy bać się ucisku. Chrystus powiedział: „Na świecie będziecie mieć ucisk; ale ufajcie, ja zwyciężyłem świat” (J 16:33).

I rzeczywiście zwyciężył. Całe to cierpienie przemija. Pewnego dnia twoje łzy zostaną otarte. Tymczasem w tym życiu, właśnie tu i teraz, jest wiele radości i piękna — jeśli tylko mamy oczy, by je dostrzec. Jeśli jednak zbyt mocno pochłoną nas przyszłe możliwości cierpienia, wszystko to przeoczymy. Bóg obdarował nas cudami stworzenia, ludźmi i dziełami ludzkich rąk, którymi możemy się cieszyć. Jeśli cały dzień będziesz się zastanawiał, czy jutro stracisz pracę z powodu rozmowy, którą odbyłeś z szefem, ominie cię radość ze wspólnej zabawy z córką, rozmowy z przyjacielem, dobrego filmu, dobrej książki czy zwykłego spaceru.

Okradamy samych siebie z chwili obecnej, kiedy zamieniamy ją na przygotowywanie się do walki z przyszłością, która najprawdopodobniej nigdy nie nadejdzie. A tej chwili już nigdy nie odzyskamy. Tymczasem wystarczy zaufać, że Bóg nas kocha, działa dla naszego dobra i pragnie, abyśmy cieszyli się Jego darem, jakim jest ta właśnie chwila.

O. Alan Noble