Dlaczego nasz kościół nie śpiewa piosenek Hillsong, Bethel ani Elevation Music

Co kilka lat ta dyskusja powraca. Czy kościoły powinny śpiewać pieśni pochodzące z Hillsong, Bethel, Elevation i podobnych służb?

Niektórzy chrześcijanie uważają, że odpowiedź jest oczywista: jeśli pieśń nie jest teologicznie wadliwa, możemy ją śpiewać. Inni jednak twierdzą, że źródło pieśni ma takie samo znaczenie jak jej treść. Nasz kościół należy do tej drugiej grupy. Dlaczego? Ponieważ wierzymy, że pastorzy mają obowiązek uważnie zastanawiać się nad tym, co stawiają przed Bożym ludem we wspólnym uwielbieniu.

Oto kilka powodów, dla których postanowiliśmy nie śpiewać pieśni pochodzących z tych służb — i dla których zachęcalibyśmy także innych, by ich nie śpiewali.

1. Jeśli nie poleciłbym ich nauczania, nie powinienem polecać ich muzyki

Wyobraź sobie, że po nabożeństwie podchodzi do ciebie członek kościoła i mówi: „Pastorze, chciałbym dowiedzieć się więcej od Bethel. Jakie książki byś mi polecił?”.

Przypuszczam, że twoja odpowiedź byłaby taka sama jak moja: żadnych.

Albo wyobraź sobie, że ktoś inny podchodzi i mówi: „Ostatnio słucham Hillsong. Czy są jakieś kazania, które mógłbyś mi polecić?”. Mam nadzieję, że odpowiedziałbyś tak samo jak ja: „Zdecydowanie zachęcam cię, żebyś trzymał się z dala od ich służby kaznodziejskiej”.

Większość wiernych ewangelikalnych pastorów odpowiedziałaby na takie pytania w ten sam sposób i bez wahania. Nie polecalibyśmy ich książek, kazań, konferencji ani żadnej formy ich służby nauczania.

To prowadzi mnie do pytania: jeśli nie polecilibyśmy ich nauczania, dlaczego mielibyśmy polecać ich pieśni? Śpiew jest przecież służbą nauczania w kościele (Kol 3:15; Ef 5:18–19).

Jeśli naprawdę wierzymy, że takie służby jak Bethel i Hillsong nie są godnymi zaufania nauczycielami Słowa Bożego, że promują poważne błędy teologiczne i niezdrowe praktyki służby, że prowadzą niewierzących na manowce, a prawdziwych wierzących w stronę osłabionego i pełnego kompromisów chodzenia z Panem — to dlaczego mielibyśmy wkładać ich pieśni w usta zgromadzenia w każdą niedzielę?

W tym miejscu wielu chrześcijan próbuje oddzielić muzykę od służby. Mówią: „Przecież nie popieramy ich nauczania. Po prostu śpiewamy jedną z ich dobrych pieśni”.

Problem polega jednak na tym, że każda pieśń działa jak rekomendacja — jeśli nie wprost, to przynajmniej pośrednio.

Kiedy tydzień po tygodniu wkładamy pieśni danej służby w usta naszej wspólnoty, komunikujemy — świadomie lub nie — że jest to głos, którego warto słuchać. Książki, które polecamy, konferencje, które promujemy, misjonarze, których wspieramy, i pieśni, które śpiewamy, wszystkie komunikują zaufanie. Wszystkie w takim czy innym stopniu działają jak forma poparcia.

Dobrą zasadą pomocną w myśleniu o tej sprawie jest to: jeśli nie dałbym członkowi kościoła jednej z ich książek, prawdopodobnie nie powinniśmy śpiewać ich pieśni we wspólnym uwielbieniu.

2. Ludzie naprawdę idą za muzyką z powrotem do służby, z której ona pochodzi

Ta obawa nie jest czysto teoretyczna. Wielu chrześcijan otwarcie świadczy, że zetknęli się z Bethel, Hillsong czy Elevation nie przez książki, konferencje albo media społecznościowe, lecz właśnie przez ich muzykę uwielbieniową.

Świadectwa chrześcijan, którzy przeszli taką drogę, są zdumiewająco spójne: pieśni nie są jedynie pieśniami. Często działają jak bramy wejściowe. Nie powinno nas to dziwić. „Kto chodzi z mądrymi, staje się mądry, lecz kto zadaje się z głupcami, poniesie szkodę” (Prz 13:20). Głosy, które wielokrotnie zapraszamy do naszego życia, nieuchronnie nas kształtują.

Co więcej, same Bethel i Hillsong rozumieją tę rzeczywistość. Ich liderzy uwielbienia są często zachęcani, by postrzegali siebie jako ostrze misyjnej włóczni — jako tych, którzy przez muzykę wprowadzają ludzi w szerszą służbę.

Chodzi więc o prostą rzecz: jeśli wierzymy, że dana służba naucza poważnego błędu, nie powinniśmy być zdziwieni, gdy nasi ludzie w końcu pójdą śladem, który sami pomogliśmy im odkryć.

3. Kiedy śpiewamy ich pieśni, finansowo wspieramy ich służby

Zanim przejdę do tego punktu, trzeba uczciwie przyznać, że wielu chrześcijan po prostu nie wie, jak działa licencjonowanie muzyki. Dlaczego mieliby to wiedzieć? Dlatego jeśli nigdy wcześniej nie zastanawiałeś się nad tą kwestią, nie czuj się źle. Z pewnością nie zakładam złych motywacji u kościołów, które śpiewają te pieśni. Uważam jednak, że ważne jest, aby rozumieć, jak działa ten system, żeby móc podejmować świadome i roztropne decyzje.

Większość kościołów zgłasza i licencjonuje muzykę uwielbieniową przez CCLI oraz podobne umowy licencyjne. Za każdym razem, gdy śpiewamy, zgłaszamy, transmitujemy, powielamy albo rozpowszechniamy pieśni objęte prawem autorskim, tantiemy — czyli pieniądze — trafiają z powrotem do właścicieli praw.

Innymi słowy, nasze kościoły nie tylko używają tych pieśni w uwielbieniu. One aktywnie finansują służby, które je stworzyły.

To rodzi proste pytanie: czy nasze kościoły powinny finansowo wspierać służby, które — jak wierzymy — nauczają poważnego błędu doktrynalnego?

Wyobraź sobie, że odkrywasz, iż twój kościół co miesiąc wysyła wsparcie finansowe służbie, która promuje teologię sukcesu albo jakiś inny poważny błąd teologiczny. Większość pastorów natychmiast by się temu sprzeciwiła, nawet gdyby chodziło o niewielką kwotę. A jednak za każdym razem, gdy kościół śpiewa pieśni pochodzące z tych służb, pieniądze z naszych ofiar płyną do ich kas. To jest problem.

Kwoty mogą być niewielkie, a mechanizm pośredni, ale zasada pozostaje ta sama. Pieniądze są formą partnerstwa. Paweł dziękował Filipianom za ich „udział w Ewangelii” właśnie ze względu na ich finansowe wsparcie (Flp 1:5). Wsparcie finansowe nigdy nie jest jedynie finansowe. Jest wyrazem wspólnych priorytetów i wspólnej misji.

Dlatego kościoły powinny dobrze się zastanowić, zanim użyją wspólnego uwielbienia jako środka finansowego wspierania służb, których w żadnym innym przypadku by nie poleciły.

4. Pastorzy nie mogą wiązać sumień bez biblijnego uzasadnienia

W każdą niedzielę rano pastorzy wzywają Boży lud do udziału we wspólnym uwielbieniu. Prosimy ich, aby się modlili, wyznawali grzechy, śpiewali i słuchali Słowa Bożego. Czyniąc to, wiążemy ich sumienia. Nie tylko sugerujemy, by nasi ludzie uczestniczyli w tych czynnościach. Wymagamy tego na podstawie jasnego nauczania Pisma. To ogromna i bardzo poważna odpowiedzialność.

Co istotne, pastorzy muszą rozumieć, że nie posiadają żadnego autorytetu, by wymagać od Bożego ludu czegokolwiek poza tym, co wynika ze Słowa Bożego. Każdy element nabożeństwa powinien przejść prosty test: czy mogę z przekonaniem stanąć przed Bogiem i Jego ludem, wiedząc, że to, o co ich proszę, jest biblijne?

Mogę z przekonaniem prosić wierzących, by śpiewali psalmy, hymny i pieśni duchowe. Mogę z przekonaniem prosić ich, by chwalili Pana i zanosili do Niego prośby w modlitwie. Mogę z przekonaniem prosić ich, by jednym sercem i jednym umysłem wyznawali biblijną prawdę.

Nie mogę jednak z takim samym przekonaniem wymagać od nich, by śpiewali pieśni stworzone przez służby, które — jak wierzę — nauczają poważnego błędu teologicznego.

Pytanie nie brzmi: czy każdy tekst, który śpiewamy, jest ortodoksyjny? Pytanie brzmi: czy Pismo upoważnia mnie, pastora, do postawienia mojej wspólnoty w sytuacji, w której musi oddzielać zdrowe słowa pieśni od niezdrowej służby, z której ta pieśń pochodzi? Nie wierzę, że Pismo daje mi takie upoważnienie.

Dobra wiadomość jest taka, że wcale nie musimy stawiać się w takiej sytuacji. Żyjemy w czasach zawstydzającego wręcz bogactwa muzycznego. Kościół odziedziczył całe wieki wiernej hymnodyki, a z każdym rokiem biblijnie zdrowe służby tworzą coraz więcej nowych pieśni, które są jednocześnie piękne i biblijne.

Nie brakuje doskonałej muzyki, którą Boży lud może śpiewać. Nie jesteśmy więc zmuszeni wybierać między śpiewaniem Bethel, Hillsong czy Elevation a przeciętną muzyką uwielbieniową. Mamy do dyspozycji tysiące pięknych i biblijnych pieśni — pieśni tworzonych przez wiernych chrześcijan i wierne kościoły, które nie wymagają od nas kompromisu w naszych przekonaniach teologicznych i duszpasterskich.

5. Wiele ich pieśni jest zaprojektowanych do wykonania scenicznego, a nie do śpiewu całego zgromadzenia

Jest jeszcze jedna obawa, często pomijana: większość tych pieśni nie sprzyja wspólnemu śpiewowi zgromadzenia.

Żeby było jasne, nie twierdzę, że każda pieśń Hillsong, Bethel czy Elevation jest niemożliwa do zaśpiewania. Niektóre są całkiem przystępne. Ale jako całość służby te tworzą muzykę w środowisku i z celem, który zasadniczo różni się od Bożego zamysłu dla lokalnego kościoła. Tym celem jest występ.

Ich pieśni są często pisane przez profesjonalnych muzyków, wykonywane przez wysoko wykwalifikowanych wokalistów, z towarzyszeniem pełnych zespołów, i projektowane z myślą o wielkich wydarzeniach uwielbieniowych, nagraniach oraz transmisjach. W rezultacie wiele z nich ma szeroką skalę wokalną, trudne melodie, długie partie instrumentalne i aranżacje, które w dużej mierze zależą od umiejętności muzyków prowadzących śpiew — czyli profesjonalistów na scenie.

Ale wspólne uwielbienie nie jest koncertem. Paweł mówi wierzącym, aby „przemawiali do siebie nawzajem przez psalmy, hymny i pieśni duchowe” (Ef 5:19). Śpiew jest jednym z głównych sposobów, w jaki kościół naucza, zachęca i buduje ciało Chrystusa. Z tego powodu pastorzy i liderzy uwielbienia powinni dawać pierwszeństwo pieśniom, które zwykli chrześcijanie mogą śpiewać pewnie i z radością. Najlepsze pieśni na niedzielne nabożeństwo pozwalają całemu zgromadzeniu wspólnie podnieść głos.

Kiedy kościół wypełnia nabożeństwa pieśniami, które skutecznie mogą poprowadzić tylko utalentowani muzycy, zgromadzenie stopniowo staje się publicznością, zamiast być żywym narzędziem uwielbienia. Powinniśmy dążyć do czegoś lepszego, wybierając pieśni, które zapraszają cały kościół do wspólnego śpiewu.

Zakończenie

Niektórzy czytelnicy zobaczą te argumenty i uznają, że opowiadam się za czymś w rodzaju testu absolutnej czystości dla całej muzyki uwielbieniowej: „Jeśli pieśń zawiera choćby najmniejszą teologiczną niedoskonałość, wyrzuć ją! Jeśli autor pieśni kiedykolwiek mylił się w jakiejkolwiek sprawie, zakaż tej pieśni!”.

Nic nie mogłoby być dalsze od prawdy.

Nie istnieje coś takiego jak doskonała pieśń albo bezbłędny śpiewnik. Gdybyśmy każdą pieśń badali z wystarczającą drobiazgowością, prawdopodobnie znaleźlibyśmy sformułowania, które ujęlibyśmy inaczej, akcenty, które byśmy przesunęli, albo niuanse teologiczne, które chcielibyśmy wyrazić jaśniej.

Problem nie polega na tym, czy pieśń — albo służba, która ją stworzyła — jest całkowicie wolna od teologicznych skaz. Problem polega na tym, czy powinniśmy świadomie i wielokrotnie dawać platformę, promować i finansowo wspierać służby, które nauczają poważnego i uporczywego błędu doktrynalnego.

Jedna kropla brudu w szklance wody to jedno. Odkrycie, że sama studnia jest skażona, to coś zupełnie innego.

Nie twierdzę, że każda pieśń musi spełniać niemożliwy standard teologicznej doskonałości. Twierdzę, że pastorzy i liderzy uwielbienia powinni wykazywać się mądrością, wybierając studnie, z których tydzień po tygodniu czerpią wodę.

Wszystko, do czego zachęcam pastorów i liderów uwielbienia, sprowadza się do słów: „Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre” (1 Tes 5:21). Nie badajcie tylko pieśni. Badajcie także służby, które za nimi stoją. A tam, gdzie istnieje poważny błąd, wybierajcie muzykę z ogromnego skarbca wiernych pieśni, które Bóg już dał swojemu Kościołowi. 

Sean DeMars